| 11 Ekim 2009
- Kuyu çakıl zarfı; kuyu filtresi ile kuyu cidarı arasındaki homojen boyutlu ortamı dolduran, kuyuya ince malzeme girişini önleyen ve daha geçirgen malzemeden oluşturulan bir zondur.
- Aşağıda yer alan formasyon tiplerinde çakıl zonu oluşturmak zorunludur:
- İyi uniform kum formasyonları,
- Kalın artezyen akiferler,
- Gevşek çimentolu kumtaşı formasyonları,
- Killi, kumlu, kireçli seviye ardalanımları,
- Ardalanmalı tabaka yapısına sahip formasyonlar.
- Çakıl zonunda kullanılan malzemenin, kalker parçalarından ziyade silis malzemeden oluşmasına dikkat edilmelidir. Volkanik, mağmatik, mermer, sert ve erimeye müsait kireçtaşı ve tüf çakılları kullanılmamalıdır.
- Çakıllar suda erimeyen ve suyun özelliklerini bozmayan bir yapıya sahip olmalı, çakıllar arasında az miktarda da olsa eriyecek ve su kalitesini bozacak tuz, silis, anhidrit, kükürt ve sülfür gibi mineraller olmamalıdır.
- Formasyonların litolojik özelliklerine göre çakıl zonunu oluşturan malzeme türü ve boyutları değişken olabilmekle birlikte, sondaj kuyularında genellikle 7-14 veya 3-15 mm. çapında çift yıkanmış dere çakılı kullanılmaktadır.
- Çakılın dere çakılı olması biçiminin doğal yollarla yuvarlatılmış olması nedeni ile tercih edilmektedir.
- Sondaj kuyularında çakıl zonu kalınlığının en az 3” (üç inç) olması koşulu vardır.
- Ekstrem durumlarda çakıl zonu kalınlığı 8” dolaylarında olabilmektedir.
- Kuyu çapı ve kuyu boşluğu dikkate alınarak hesaplanan çakıl miktarından %30 daha fazla çakıl alınması kuyunun fazla çakıl yemesi durumunun çözümünde önemlidir. Çakıl miktarı eksik gelirse kuyu yıkılması ve iş kaybı sözkonusudur.
- Çok kalın bir çakıl zarfı, kuyunun verimliliğini arttırmadığı gibi, formasyon kumunun kuyuya girmesini önleme konusunda da fayda sağlamaz. Buradaki kritik nokta, formasyonu oluşturan materyal ile kullanılan çakılın dane şekli ve boyutudur.
- Çakıl zarfının çok kalın olması, kuyunun geliştirilmesinde olumsuz rol oynar.
- Yıkama ile birlikte çakılama yapılması sırasında belirlenen miktardan daha az bir miktar çakıl kuyuya atılmışsa kuyunun köprü yaptığı tespit edilir.
- Yıkama sırasında çakılama yapılırken güçlü bir çamur pompası ve bol su kullanmak çakılın ve kuyunun köprü yapmasını önler.