Boru Çapı Ve Borulama

Serdar Belbağ tarafından yazıldı. | 11 Ekim 2009

BORULAMA (TEÇHİZ):

• Yer altı suyu temini amaçlı sondaj kuyularında genel olarak borulama yapılması tavsiye edilmekle birlikte; Mermer, Kristalize Kalker, Bazalt ve Granit gibi masif yapıya sahip formasyonlarda açılan kuyularda üst kısma muhafaza borusu indirilerek kuyu çıplak bırakılabilir.

• Bununla birlikte su kuyuları ağırlıklı olarak silt, kum, kil, marn ve gevşek kireçtaşı gibi gölsel ortamlarda açıldıklarından bu kuyuların borulanması gerekmektedir.

• Kuyuda kullanılacak boru çapı, kuyu çapından en az 2” (iki inç) küçük olmasına dikkat edilmelidir.

• Teçhiz borusu çapının da kuyuya indirilen pompa çapından en az 2” (iki inç) büyük olmasına dikkat edilmelidir.

• Teçhiz borusunun en alt kısmında 2-4 metre kapalı boru kullanılmalıdır.

• Teçhiz borusu kuyu tabanına oturtulduktan sonra kendi etrafında 1 tur döndürülerek kuyu ağzında ortalanması sağlanmalıdır.

• Kuyuya indirilecek borlar plastik alaşımlı boru ise, bu tip borular uzun süre açık havada, güneş, yağmur ve kar altında bekletilmemelidir.

• Plastik alaşımlı boruların birbirine eklemesi sırasında diş atlamasının olmaması için sabun kullanmak yeterli olacaktır.

• Kuyuda plastik alaşımlı boru kullanıldığında, pompanın ve kolon borularının tüm yükü plastik boru ağzına verilmemelidir.

• PVC boruların yanal basınçlara karşı dayanımı düşük olduğundan boru et kalınlığı ve kuyu derinliğine bağlı boru seçimi ayrıntılı olarak hesaplanmalıdır.

• Teçhiz işlemi gerçekleştirilirken kuyu sapmalarına ve ortalamaya dikkat edilmelidir. Bu işlem sırasında boru ortalayıcılar kullanılabilir.

• Kuyu içerisine filtre ve kapalı teçhiz borusu yerleştirilirken dikkat edilmesi gereken diğer bir noktada filtrelerdeki toplam kolon yükü ve çökme basıncıdır. Filtre boru dışında bulunan boşluklu materyaller, filtrenin ezilip sıkışmasına neden olabilirler.

• Yüksek mukavemet gerektiren kuyu derinliklerinde filtre boru ve PVC boru yerine köprü filtreler ve sac kalınlığı arttırılmış borular kullanılabilir.

KUYUYA İNİLECEK TEÇHİZ BORUSU ÇAPI:

• Kuyuya inilecek teçhiz borusunun çapına etki eden en önemli faktör kuyudan elde edilecek verim ve dolayısı ile kullanılacak pompanın çapıdır.

• Teçhiz borusu çapının pompa çapından en az 2”, en fazla da 4” büyük olması tavsiye edilmektedir.

• Bu veriler dışında teçhiz borusu çapı aşağıdaki faktörler tarafından denetlenir:
  • Kuyunun delik çapı.
  • Kuyunun derinliği.
  • Kuyunun düşeyden sapmazlığı.
  • Sondaj açım yöntemi.
  • Kuyunun dinamik ve statik su seviyesi.
  • İlerleme sırasında geçilen birimlerin litolojik özellikleri.

• Bir kuyu içerisine konan teçhiz borusunun çapı, kuyu verimini önemli oranda etkilemeksizin değiştirebilir. Kuyuda kullanılan filtre boru çapının iki kat arttırılması, kuyunun kapasitesinin %10 civarında arttırabilir. Diğer özellikler ise aynı kalır.